دكتر ناديا نقوي، دانش‌آموخته مهندسي پزشكي دانشگاه تربيت مدرس كه در رساله دكتري خود موفق به شبيه سازي پروسه درمان فتوديناميك به منظور كاربرد در حوزه دزيمتري اين روش درماني شده است گفت: يكي از روش هاي غيرتهاجمي رو به توسعه به منظور درمان بدخيمي ها، فتوديناميك تراپي (PDT) است. در اين تكنيك، سه عامل حساس كننده نوري (دارو)، اكسيژن و نور طي واكنش هاي فتوشيميايي موجب توليد راديكال آزاد اكسيژن و اكسيژن يگانه شده و موجبات نكروز و مرگ برنامه ريزي شده سلول را فراهم مي كنند. وي خاطرنشان كرد: با اين كه PDT در حوزه درمان تومورها قابليت هاي خوبي از خود نشان داده است، اما روند پذيرش آن به عنوان مسير اصلي درمان تومور سرعت زيادي نداشته است. اين امر تا حدودي نتيجه ضعف در حوزه دوزيمتري PDT مي باشد. دوزيمتري دقيق براي اطمينان از نتيجه درمان ضروري است. در حال حاضر محققان همگي بر اين موضوع اتفاق نظر دارند که اثر درماني PDT نتيجه توليد اکسيژن يگانه تحت شرايط فعال سازي حساس کننده نوري بوسيله نور مي باشد؛ بنابراين هدف PDT توليد دوز کافي از اکسيژن يگانه به منظور مرگ سلولي يا کنترل رشد سلول هاي بدخيم درون تومور ضمن حفظ سلامت بافت‌هاي سالم اطراف تومور مي باشد. نقوي تصريح كرد: پروتکل هاي کلينيکي استاندارد براي PDT به جاي تکيه بر محاسبه يا اندازه گيري دوز اکسيژن يگانه، بر اساس مصرف مقدار تعيين شده اي از دارو و نور مي باشند. اين گونه روش هاي دزيمتري، تفاوت در ميزان جذب دارو توسط تومور، ميزان اکسيژن و خواص اپتيکي بافت براي بيماران مختلف را در نظر نمي گيرند و در نتيجه همين عوامل ممکن است موجب شوند که توليد اکسيژن يگانه در حين درمان براي رسيدن به پاسخ مطلوب کافي نباشد؛ بنابراين در بهترين حالت، دوزيمتري PDT بهتر است بر اساس دوز تجمع يافته اکسيژن يگانه درون بافت باشد تا از نتيجه درمان اطمينان حاصل شود. وي گفت: در اين راستا، به منظور محاسبه دوز اکسيژن يگانه، لازم است اطلاعات کافي در مورد غلظت دارو درون بافت هدف، ميزان نور جذب شده توسط دارو، ميزان اکسيژن درون بافت هدف، و برهمکنش بين آنها که موجب توليد اکسيژن يگانه مي شود حاصل شود. نقوي خاطرنشان كرد: در ساده ترين حالت که دارو، نور و اکسيژن ثابت باشند و در طول درمان تغيير نکند، اندازه گيري اين پارامترها بصورت درون تني مشکل است و اين مساله زماني پيچيده تر مي شود که بخواهيم تغييرات زماني و مکاني اين پارامترها را نيز ضمن درمان درنظر بگيريم. به گفته اين پژوهشگر، تحقيقات انجام شده بر روي حيوانات نشان مي دهد که عليرغم استفاده از يک پروتکل کلينيکي معين که بر اساس دوز داروي مصرفي و دوز نور تابشي است، رنج پاسخ درمان بسيار گسترده مي باشد به طوري که هم شامل پاسخ درماني کامل و هم هيچ گونه پاسخ درماني است. وي در ادامه به خبرنگار ايسنا گفت: نوآوري ما در ارائه روشي به منظور دوزيمتري و بر اساس سيستم فيدبک زمان حقيقي مي باشد تا امکان کنترل درمان براي هر بيمار به طور جداگانه ميسر باشد. روش به کارگرفته شده براي دوزيمتري بهينه PDT، ترکيب آناليز تئوري فرآيند درمان ( مدل سازي) همراه با روش فلوئورسانس اسپکتروسکوپي به عنوان ابزار اندازه گيري است؛ به اين ترتيب از يک سو با استفاده از مدل سازي بر مشکل اندازه گيري برخي از پارامترهاي مؤثر فائق آمده ايم و از سوي ديگر به وسيله اندازه گيري امکان تحقق فيدبک زمان حقيقي براي کنترل پروسه درماني هر بيمار را به طور جداگانه فراهم آورده ايم. اين دانش‌اموخته دانشگاه تربيت مدرس با بيان اين كه قابليت مهم مدل و شبيه سازي انجام شده، امكان پيش بيني درصد نكروز تومور براي هر بيمار به طور جداگانه و پيش از شروع درمان است، خاطرنشان كرد: نتايج کسب شده در اين تحقيق نشان‌گر آن است که فتودايناميك تراپي بسياري از شرايط و ويژگي‌هايي را که يک شيوه درمان يا کنترل سرطان بايد داشته باشد، داراست. به نظر مي رسد، ايمني، عوارض جانبي محدود و بازده بالا در کنار ويژگي‌هايي از جمله امكان نشاندار كردن ضايعه، قابليت تکرار درمان و نتايج مطلوب در زمينه زيبايي عواملي هستند كه باعث مي شوند اين تکنيک در آينده نقش بسزايي در درمان سرطان ايفا کند و به عنوان يک روش مکمل در کنار روش‌هايي از جمله جراحي، راديوتراپي و شيمي درماني عامل افزايش بازده درمان و بقا در بيماران شود. وي در عين حال گفت: بزرگترين معضل اين روش ضعف در حوزه دوزيمتري PDT مي باشد؛ لذا با توجه به اينكه خواست پزشكان و بيماران در اين روش درماني اين است كه با حداقل آسيب وارده به بافت سالم، سلول هاي بدخيم تخريب شوند، دستيابي به ابزاري كه قادر باشد نتايج را پيش از درمان با دقت مطلوبي پيش بيني كند قابل توجه به نظر مي رسد. به گفته اين محقق، مدل سازي اين ابزار را در اختيار پزشك قرار مي دهد كه در اين صورت پزشك قادر خواهد بود با انتخاب مقادير بهينه براي پارامترهاي تأثيرگذار بر دوزيمتري به نتيجة درمان مطلوب تري دست يابد.