نگارش : ابوالفضل باباپور

 

http://www.sciencedaily.com/images/2009/09/090903163725.jpgایده وجود تک قطبیهای مغناطیسی به یکی از نوابغ فیزیک بنام دیراک منتسب است.همزمان با پیشنهاد وی مبنی بر وجود ذراتی درست شبیه به الکترون ولی با بار مثبت بود ، که نام آنها را پوزیترون نهاده بود. اساس به وجود آمدن چنین ایده‌هایی قبول تقارن در طبیعت است. وجود چنین تقارنی در معادلات میدان دیراک ، راهنمای وی برای پیشگویی وجود پوزیترون‌ها بود. دیری نپایید که در سال 1932 پوزیترون در آزمایشگاه کشف شد. قبول این نظریه که طبیعت متقارن است، امروزه منجر به دستاوردهایی از قبیل نظریه میدانهای پیمانه‌ای ، ابر تقارن و ... بخصوص در حوزه بنیادی گردیده است. تک قطبی‌های مغناطیسی تقارنی را در معادلات اساسی الکترومغناطیسی یعنی معادلات ماکسول بوجود می‌آورند که الکترومغناطیس معمولی فاقد آن است. به عبارت دیگر ، میدان مغناطیس که یک اثر ثانوی از الکتریسیته است و توسط ذرات باردار متحرک تولید می‌شود، با فرض وجود تک قطبی‌های مغناطیسی ، می‌تواند مستقلا توسط این ذرات تولید شود و این خود تقارنی را بین میدانهای الکتریکی و مغناطیسی بوجود می‌آورد.پروفسور استفان برامول از مركز نانو تکنولوژی لندن ، سرپرستي تيم كاشفان اين آهن‌رباي عجيب و فرار را بر عهده داشته و شرح يافته‌هاي خود را در مجله علمي «نيچر» منتشر كرده است. برخلاف آهن رباهاي عادي كه يك قطب شمال و يك قطب جنوب دارند، اين آهن رباهاي تك قطبي فقط يك قطب دارند. خلق مغناطيس‌هاي تك قطبي كار بسيار دشواري است. در ماه سپتامبر جاري محققان فرانسوي و آلماني دريافتند كه ماده‌اي موسوم به يخ تابيده حاوي مغناطيس‌هاي تك قطبي است. يخ تابيده از ذراتي تشكيل شده كه هر دو قطب شمال و جنوب را دارند، اما بر خلاف ديگر مواد ساختار بلوري آن به گونه‌اي شكل گرفته كه ظاهرا فقط يك بار مغناطيسي منفرد دارد. محققان دريافتند عامل اين تفاوت استثنايي ساختارهاي اتمي هستند. دانشمند‌ان جابه‌جايي اين تك قطبي‌ها را «مگنتريسيته» ناميدند كه اولين بار در سال 1931 احتمال وجود آنها از سوي يك فيزيكدان انگليسي به نام پاول ديراك مطرح شد. با بهره‌گيري از این کشف مهم می‌توان براي ذخيره اطلاعات و ساخت حافظه‌هاي بسيار ظريف در رايانه‌ها استفاده کرد.