مشخصات فیزیکی قلب انسان

از نظر فیزیکی قلب اساسا یک تلمبه عضلانی توخالی است که بدون توقف خون را به سراسر بدن پمپ می کند. ابعاد قلب در یک فرد بزرگسال حدود۶ سانتیمتر در  9سانتیمتر در ۱۲ سانتیمتر و وزن آن در آقایان حدود ۳۰۰ و در خانمها حدود ۲۵۰ گرم می‌باشد .اگرچه قلب بزرگتر از مشت دست نیست ؛ ولی در طول یک شبانه  روز حدود 10 هزار لیتر خون به وسیله این تلمبه در درون رگ‌های هدایت می‌شود.پس در طول عمر در حدود 300 میلیون لیتر خون را پمپ می کند! با هر انقباض 140 میلی لیتر (سانتیمتر مکعب) خون را وارد سرخرگها می کند . سرعت ضربان نبض در افراد سالم در حالت استراحت ۱۰۰-۶۰ بار در دقيقه، در هنگام خواب ممكن است تا ۴۰ بار در دقيقه و پس از فعاليت شديد جسمي به ۲۲۰-۲۰۰ ضربان در دقيقه نيز برسد. رگ های بزرگ خون که به قلب متصل اند خون را به ریه ها و سراسر بدن می برند و باز می گردانند.تعداد حفره‌های قلب مختلف است.بطوریکه قلب ماهی دو حفره ای است ولی قلب انسان چهار حفره دارد .

 

ساختمان قلب انسان از دیدگاه بیوفیزیک


http://persian-star.net/1391/9/22/ghalb.gif

 

قلب انسان همان طوری که قبلا اشاره شد چهار حفره دارد و دارای 2 دهلیز و 2 بطن است.خون در قلب انسان به دو مسیر پمپاژ می شود مسیر اول که مسیر گردش خون کوتاه است، در سمت راست قلب خون از سیاهرگ های زیرین و رویین وارد دهلیز راست می شود و سپس از طریق دریچه سه لختی که در بین دهلیز و بطن راست قرار دارد وارد بطن شده و بر اثر انقباض بطن از طریق سرخرگ ششی (تنه ریوی) به شش ها برده می شود و خون در شش ها به تبادل اکسیژن و دی اکسید کربن با هوای داخل شش ها می پردازد و سپس خون تصفیه شده دوباره توسط سیاهرگی وارد قلب می شود ولی این بار به قسمت چپ قلب وارد می شود یعنی ابتدا وارد دهلیز چپ و سپس توسط دریچه میترال وارد بطن چپ می شود و با نقباض بطن خون وارد آئورت (بزرگترین سرخرگ بدن) می شود و در تمام قسمت های بدن خون در رگ ها و مویرگ ها حرکت می کند و در مویرگ ها در میان سلول های بدن جریان می یابد و مواد و اکسیژن و دی اکسید کربن و سایر مواد را به وسیله فشار تراوشی و اسمزی  با سلول ها مبادله می کند.

ساختمان قلب انسان از دیدگاه بیوفیزیک

 

قلب از سه نوع ماهیچه به نامهای ماهیچه آندوکارد میوکارد و پریکارد تشکیل شده است که میوکارد ماهیچه قابل انقباض قلب را تشکیل می دهد.آندوکارد لایه پوششی حفره های دهلیز و بطن است و پریکارد پوشش آبشامه قلب را می سازد. علاوه بر ماهیچه های فوق نوع دیگری از بافت به نام بافت گرهی در قلب وجود دارد.دو نوع بافت گرهی در قلب وجود دارد: بافت گرهی پیشاهنگ و بافت گرهی دهلیزی بطنی. گره پیشاهنگ در دهلیز راست و زیر بزرگ سیاهرگ زبرین قرار دارد و محل اصلی زایش انقباض های قلب می باشد و با تولید پیام هایی، این پیام ها به سمت گره دهلیزی بطنی که در بین بطن و دهلیز قرار دارد می روند و به ایت ترتیب در تمام قسمت های قلب پخش شده و باعث انقباض آن می شود و به این ترتیب می شود که قلب انقباض یافته و خون را به داخل سرخرگ ها انتقال می دهد.انقباض دهلیز و انقباض بطن و استراحت قلب به ترتیب یک دهم ، دو دهم و سه دهم ثانیه طول می کشد.جالب است بدانید قلب ما با هر انقباض 140 میلی لیتر خون را وارد سرخرگها می کند.نکته قابل توجه این است که با وجود اینکه سلولهای قلب دائما با خون موجود در قلب ارتباط دارند اما با این حال از آن برای تامین نیازهای خود استفاده نمی‌کنند و به جای آن از خون رگهای خاصی که در بین سلولهای قلب منشعب می شوند استفاده می کنند.

 

گرد آوری : ابوالضل باباپور