جدیدترین‌ دستاوردهای فیزیک

فئوکتيستف كه در سال 1955 به درجه دكتري علوم و فن‌آوري دست يافته و عضو دفتر طراحي سرمهندس سامانه‌هاي فضايي شوروي بود، از جمله متخصصاني بود كه پس از انتخاب نخستين گروه کيهان نوردان، آموزش فني آنها را برعهده داشت. وي خود در اکتبر 1964 با فضاپيماي «وسخد-1» راهي مدار زمين شد و پس از آن کار خود را در دفتر طراحي سامانه‌هاي فضايي از سر گرفت و از سال 1966 در کنار طراحي و نظارت بر ساخت سامانه هاي فضايي جديد از جمله ناو «سايوز» به آموزش مهندسان جوان پرداخت. او در طراحي و ساخت ايستگاه‌هاي فضايي شوروي از جمله «ساليوت» و «مير» نقش مهمي داشت. سيروس برزو، پژوهشگر تاريخ كيهان‌نوردي كه معتقد است با درگذشت کنستانتين فئوکتيستف، جهان کيهانوردي يکي از چهره هاي نخبه و استثنايي خود را از دست داده است در يادداشتي در اين زمينه آورده است:

«کنستانتين فئوکتيستف از جمله کساني بود که به حق مي توان او را از بزرگترين خدمتگزاران فن‌آوري فضايي دانست. فئوکتيستف زندگي پر فراز و نشيبي داشت. وي در هفتم فوريه سال 1926 درشهر وارونژ - يكي از قديمي‌ترين شهرهاي روسيه - به دنيا آمد. هنوز سنين نوجواني را طي مي كرد كه جنگ جهاني دوم در گرفت و او در اين سن، داوطلبانه به ارتش پيوست و به عنوان طلايه دار، براي ارتش جاسوسي و آمار نيروهاي دشمن را براي نظاميان خودي تهيه مي كرد. طي يكي از همين ماموريت‌ها، در اوت 1942 زماني که با آينه به نيروهاي خودي با علايم مورس اطلاعات مي فرستاد، توسط آلماني ها شناسايي و مورد اصابت گلوله قرار گرفت و از ناحيه گردن مجروح شد. او توانست جلوي ريزش خون را بگيرد و خود را از چشم سربازان آلماني مخفي کند. با تاريک شدن هوا وي خود را از منطقه دور کرد و به نيرو هاي شوروي رساند. فئوکتيستف مدتي در بيمارستان بستري بود. پس از بهبودي، او را به شهر «خوقند » ازبكستان فرستادند. در آنجا، آموزش را ادامه داد و ديپلم گرفت. پس از آن در 1943به مسکو آمد و در موسسه فني عالي بائومان مشغول تحصيل شد. در 1949 درجه مهندسي صنايع فارغ التحصيل و در يک کارخانه در اورال مشغول به کار شد، اما اين وضعيت چندان دوام نيافت و فئوکتيستف براي ادامه تحصيل به مسکو بازگشت. وي در 1955 به درجه دكتري علوم و فن‌آوري دست يافت و به عنوان يک عضو در دفتر طراحي سرگئي کاراليف سرمهندس سامانه هاي فضايي شوروي مشغول به کار شد. هم او بود که پس از انتخاب نخستين گروه کيهان نوردان، آموزش فني آنها را برعهده داشت. در زماني که آمريکايي ها تصميم به ساخت ناو دو نفره «جميني» گرفتند، فئوکتيستف به کاراليف پيشنهاد کرد با انجام تغييراتي در سفينه «وستک»، ظرفيت اين ناو را از يك نفر به سه نفر افزايش دهد. البته به دليل کمبود فضا، کيهان نوردان از لباس مخصوص فضايي استفاده نمي‌کردند. در ژانويه سال 1964 کاراليف به خروشچف رهبر سياسي وقت شوروي اعلام کرد که مهندسان او مي توانند زودتر از آمريکايي ها سفينه اي سه نفره را براي پرواز آماده کنند. خروشچف با آن که در گزارش خواند که خطر پرواز در «وسخد» سه نفره بيش از «وستک» يك نفره است اما با خوشحالي آنرا پذيرفت. با اين پيشنهاد کار با جوش و خروش فراوان پيش رفت و «نشدني» در ميان ناباوري «شدني» شد. در مارس آن سال کميسيون صنايع نظامي ترکيب گروه فضانوردان را اعلام کرد: يک فضانورد خلبان، يک مهندس کارشناس فضايي و بالاخره يک پزشک. نظامي ها که در آن زمان کنترل همه امور فضايي را در دست داشتند مايل بودند هر سه کيهان نورد از ميان نظاميان انتخاب شوند اما کاراليف مخالفت کرد و گفت بهتر است تنها خلبان ناو، نظامي باشد و دو نفر ديگر از ميان غيرنظاميان انتخاب شوند. دامنه بحث بالا گرفت و سرانجام نظامي ها کوتاه آمدند چون اولا اين ناو به لحاظ امنيتي چندان قابل اطمينان نمي نمود و در ثاني مدت کوتاهي تا پرواز مانده بود و براي مهندس ناو بايد فردي انتخاب مي شد که به گوشه کنار سامانه ها کاملا مسلط باشد. به همين دليل فئوکتيستف که خود از طراحان و سازندگان ناو و داوطلب پرواز شد. به عنوان پزشک باريس يگوروف انتخاب شد و سمت فرماندهي ناو را به ولاديمير کامارف دادند. ناو «وسخد-1» در 12 اکتبر 1964 از سکوي شماره يك پايگاه فضايي بايکونور راهي مدار زمين شد. سفري بي درد سر که 24 ساعت طول کشيد و با فرود آرام ناو در قزاقستان پايان يافت. در بازگشت به فئوکتيستف عنوان قهرمان اتحاد جماهير شوروي، همچنين مدال لنين اهدا شد. وي تنها پس از چند روز، کار خود را مجددا در دفتر کاراليف از سر گرفت. پس از مرگ کاراليف در 1966، فئوکتيستف در کنار طراحي و نظارت بر ساخت سامانه‌هاي فضايي جديد از جمله ناو سايوز به آموزش مهندسان جوان پرداخت. فئوکتيستف عليرغم کار سنگين علمي، آمادگي بدني خود را با ورزش حفظ مي کرد و به همين دليل بود که سال ها بعد، براي سفري با ناو «سايوز تي-3» انتخاب شد و آموزش ديد گرچه در مراحل نهايي پزشکان وي را از پرواز منع کردند. او تا نخستين سال هاي دهه 1990 همچنان فعال بود اما بالاخره بازنشسته شد. گرچه به عنوان مدرس و مشاور، همچنان با سازمان فضايي روسيه همکاري داشت. فئوکتيستف نه فقط مهندسي توانا و با ذوق، بلکه انساني خوش قلب و شجاع به شمار مي‌رفت. وي در دوران شوروي حاضر نشد عضويت حزب کمونيست را بپذيرد و تنها فضانورد آن دوران به شمار مي‌رود که عضو حزب حاکمه شوروي نبود.